วันจักรี

วันจักรี ตรงกับวันที่ 6 เมษายนของทุกปี เป็นวันที่ระลึกถึงพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) เสด็จปราบดาภิเษกขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แห่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ และทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2325

การสถาปนาพระบรมราชจักรีวงศ์

ภายหลังสิ้นสุดรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชแห่งกรุงธนบุรี บ้านเมืองอยู่ในสภาวะระส่ำระสาย สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ทองด้วง) ได้ปราบจลาจลและได้รับอัญเชิญจากข้าราชบริพารและราษฎรให้ขึ้นครองราชย์ ทรงพระนามว่า "พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก" และทรงตั้งชื่อวงศ์ตระกูลว่า "จักรี" ซึ่งมีที่มาจากตำแหน่ง "เจ้าพระยาจักรี" ที่ท่านเคยดำรงตำแหน่งมาก่อน

การสร้างราชธานีใหม่

รัชกาลที่ 1 ทรงย้ายราชธานีจากฝั่งธนบุรีข้ามมายังฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา เนื่องจากทรงเห็นว่าฝั่งธนบุรีมีชัยภูมิไม่เหมาะสม พื้นที่ถูกแม่น้ำกัดเซาะ และขยายเมืองได้ยากเพราะมีวัดขนาบข้าง ส่วนฝั่งรัตนโกสินทร์มีพื้นที่กว้างขวาง เป็นชัยภูมิ "อกแตก" ที่ป้องกันศัตรูได้ดีกว่า ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระบรมมหาราชวังและวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ขึ้นตามแบบอย่างกรุงศรีอยุธยา เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจให้กับราษฎรว่า "กรุงศรีอยุธยาได้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง"

สัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี

สัญลักษณ์คือ "พระแสงจักร" และ "พระแสงตรีศูล" ไขว้กันอยู่บนพานแว่นฟ้า ซึ่งหมายถึงอาวุธของพระนารายณ์ (เทพเจ้าผู้คุ้มครองโลกตามคติพราหมณ์-ฮินดู) สะท้อนถึงคติความเชื่อเรื่องสถาบันกษัตริย์คือสมมติเทพ

2. รายละเอียดแหล่งเรียนรู้และสถานที่สำคัญ

สถานที่ 1: ปราสาทพระเทพบิดร (ภายในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม)

เป็นสถานที่ประดิษฐานพระบรมรูปหล่อจำลองของพระมหากษัตริย์ในรัชกาลที่ 1 ถึง รัชกาลที่ 9 โดยปกติจะเปิดให้ประชาชนเข้าถวายบังคมเฉพาะในวันสำคัญ เช่น วันจักรี