หน่วยที่ 2 จากเมล็ดฝ้ายสู่เส้นด้าย (10 นาที)

· ขั้นตอนการปลูกฝ้าย

1. การเตรียมพื้นที่และดิน

สภาพดิน: ต้องเป็นดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี และเป็นพื้นที่ดอนน้ำไม่ท่วมขัง
การเตรียม: ไถพรวนดินให้ละเอียด กำจัดวัชพืช และรองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก
2. การเพาะปลูก (เดือน ก.ค. - ส.ค.)
ระยะห่าง: ขุดหลุมให้ระยะห่างระหว่างแถว 100 - 125 เซนติเมตร และห่างระหว่างหลุม 50 เซนติเมตร
การหยอดเมล็ด: หยอดเมล็ดฝ้ายลงไปหลุมละ 5 - 6 เมล็ด แล้วกลบดินบางๆ ประมาณ 1 - 1.5 นิ้ว
3. การดูแลรักษา

การทำเส้นด้าย

คือ กระบวนการนำเอา เส้นใย (Fibres) มาแปรรูปและเรียงร้อยต่อกันให้เป็นเส้นยาวต่อเนื่อง เพื่อนำไปใช้ในงานอุตสาหกรรมสิ่งทอ เช่น การทอผ้า การตัดเย็บเสื้อผ้า การถักนิตติ้ง และงานปัก

1. อีดฝ้าย (แยกเมล็ด)

คือ กระบวนการแยกปุยฝ้ายหรือเส้นใยฝ้ายออกจากเมล็ดฝ้าย เพื่อนำปุยฝ้ายไปใช้ในการปั่นด้ายหรือทอผ้าต่อไป โดยทั่วไปเรียกอีกอย่างว่า การอิ้วฝ้าย หรือ หีบฝ้าย

2. ดีดฝ้าย

3.

คือ ภูมิปัญญาท้องถิ่นดั้งเดิมในการเตรียมเส้นใยฝ้าย โดยการนำปุยฝ้ายที่ผ่านการอิ๊บ (แกะเอาเมล็ดออก) แล้ว มาทำให้ฟูและกระจายตัวเป็นปุยละเอียด เพื่อเตรียมนำไปล้อและเข็นเป็นเส้นด้ายต่อไป

3.ปั่นฝ้าย

กระบวนการเปลี่ยนปุยฝ้ายดิบให้กลายเป็น เส้นด้าย ที่มีความเหนียวและแข็งแรง เพื่อนำไปใช้เป็นเส้นยืนหรือเส้นพุ่งในการทอผ้า

3.1 เตรียมฝ้าย: นำปุยฝ้ายที่เก็บมาดีดเอาเมล็ดออกและตีให้ฟูเป็นปุย จากนั้นนำมาม้วนเป็นก้อนเล็กๆ (มักเรียกในท้องถิ่นว่า "ลูกหนู" หรือ "ตับฝ้าย")

3.2 ปั่นและดึงเส้น: นำไปจ่อเข้ากับอุปกรณ์ที่เรียกว่า "ไน" หรือ "หลา" (อุปกรณ์ปั่นด้ายที่มีลักษณะคล้ายกงล้อ)

3.3 ตีเกลียว: มือข้างหนึ่งหมุนวงล้อของไนให้เหล็กหมุนตีเกลียวเส้นใยฝ้าย ส่วนมืออีกข้างคอยดึงและผ่อนฝ้ายเพื่อควบคุมความหนาบางของเส้นด้าย

4.การปั่นหรือการกรอเป็นเส้นด้าย

คือ กระบวนการนำเส้นใยที่ได้จากการปั่นหรือการสาว (เช่น ฝ้าย ไหม หรือใยสังเคราะห์) มาม้วนหรือพันให้เป็นระเบียบ เรียบเนียน ได้รูปทรง โดยเปลี่ยนจากลักษณะที่จับกันเป็นกลุ่มยุ่งๆ หรือม้วนเป็นไจ (Hanks) ให้กลายเป็นหลอดหรือกลุ่มด้ายที่พร้อมนำไปใช้ในขั้นตอนการทอผ้า

ระบบเรียนออนไลน์

ยืนยันตัวตน

ผู้เรียน