ภัยร้ายของยาเสพติด

1. ความหมายของยาเสพติด

ยาเสพติด (Narcotics) หมายถึง สารใดก็ตามที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ หรือสารที่สังเคราะห์ขึ้น ซึ่งเมื่อบุคคลเสพเข้าสู่ร่างกายไม่ว่าจะโดยวิธีรับประทาน ดม สูบ ฉีด หรือด้วยวิธีใดๆ ก็ตาม เป็นช่วงระยะเวลาหนึ่งหรือเพียงครั้งเดียว แล้วก่อให้เกิดผลต่อร่างกายและจิตใจในลักษณะสำคัญ ดังนี้:

• ผู้เสพมีความต้องการอย่างแรงกล้าที่จะเสพสารนั้นต่อไปอย่างต่อเนื่อง

• มีความจำต้องเพิ่มปริมาณของสารที่เสพขึ้นเรื่อยๆ (เกิดอาการดื้อยา)

• เมื่อหยุดเสพจะมีอาการขาดยา (Withdrawal Symptoms) ทั้งทางร่างกายและจิตใจ

• สุขภาพโดยรวมของผู้เสพจะทรุดโทรมลง

2. ประเภทของยาเสพติด

การจำแนกประเภทของยาเสพติดสามารถทำได้หลายวิธี ที่นิยมที่สุดคือการแบ่งตาม การออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง ดังนี้:

1. ประเภทกดประสาท (Depressants): ทำให้ร่างกายทำงานช้าลง ง่วงซึม ความคิดเชื่องช้า เช่น ฝิ่น มอร์ฟีน เฮโรอีน ยานอนหลับ สารระเหย

2. ประเภทกระตุ้นประสาท (Stimulants): ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ตื่นตัวตลอดเวลา ไม่รู้สึกเหนื่อย เช่น ยาบ้า (แอมเฟตามีน) ยาไอซ์ โคเคน

3. ประเภทหลอนประสาท (Hallucinogens): ทำให้เกิดภาพหลอน หูแว่ว การรับรู้เวลาและสถานที่ผิดเพี้ยนไป เช่น LSD เห็ดขี้ควาย

4. ประเภทออกฤทธิ์ผสมผสาน (Mixed Efffects): มีอาการทั้งกด กระตุ้น และหลอนประสาทร่วมกัน เช่น กัญชา (ในปริมาณมาก)

3. อันตรายและผลกระทบของยาเสพติด

ยาเสพติดส่งผลกระทบในวงกว้าง 4 ด้านหลัก:

• ด้านร่างกาย: ทำลายระบบภูมิคุ้มกัน อวัยวะภายในเสื่อมสภาพ (ตับ ไต ปอด) เกิดโรคแทรกซ้อน เช่น เอดส์ (จากการใช้เข็มร่วมกัน) และอาจเสียชีวิตจากการเสพเกินขนาด

• ด้านจิตใจ: เกิดอาการซึมเศร้า วิตกกังวล หวาดระแวง กลายเป็นโรคจิตเภท หูแว่ว หรือมีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง

• ด้านสังคมและครอบครัว: ทำให้สัมพันธภาพในครอบครัวแตกแยก เสียชื่อเสียง และเป็นบ่อเกิดของอาชญากรรม เช่น การลักเล็กขโมยน้อยหรือการจี้ปล้นเพื่อหาเงินมาซื้อยา

• ด้านเศรษฐกิจ: สูญเสียทรัพยากรมนุษย์ที่อยู่ในวัยแรงงาน และรัฐบาลต้องสูญเสียเงินงบประมาณจำนวนมหาศาลในการปราบปรามและบำบัดรักษา

4. โทษทางกฎหมาย (ตาม พ.ร.บ. ยาเสพติดให้โทษ)

กฎหมายไทยแบ่งยาเสพติดออกเป็น 5 ประเภท เพื่อกำหนดบทลงโทษตามความร้ายแรง:

• ประเภทที่ 1 (ร้ายแรง): เช่น เฮโรอีน ยาบ้า ยาไอซ์ โทษสูงสุดคือ จำคุกตลอดชีวิต หรือประหารชีวิต (กรณีผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย)

• ประเภทที่ 2 (ทั่วไป): ใช้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์แต่ต้องควบคุมเข้มงวด เช่น มอร์ฟีน โคเคน โคดีอีน

• ประเภทที่ 3 (ตำรับยา): ยาที่มีประเภทที่ 2 ผสมอยู่ เช่น ยาแก้ไอผสมโคดีอีน

• ประเภทที่ 4 (สารเคมี): สารที่นำมาผลิตยาเสพติดประเภท 1 หรือ 2 เช่น อาเซติกแอนไฮไดรด์

• ประเภทที่ 5 (ยาเสพติดอื่นๆ): เช่น เห็ดขี้ควาย ฝิ่น (หมายเหตุ: กัญชาและกระท่อมถูกปรับเปลี่ยนสถานะตามกฎหมายใหม่เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์และเศรษฐกิจ แต่ยังมีการควบคุมการใช้ในทางที่ผิด)